Infraestrutura
PM XANANA LANSA FATUK DAHULUK BA PROJEITU REHABILITASAUN ESTRADA LUAK-BETANU
Manufahi, 8 haree
PM XANANA LANSA FATUK DAHULUK BA PROJEITU REHABILITASAUN ESTRADA LUAK-BETANU Manufahi, 28 Setembru 2025 Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão akompañia husi Ministru Obra Públika, Samuel Marçal ho Vise-Ministru Asuntu Parlamentár, Aderito Hugo, Vise-Ministru Asuntu Infraestrutura, Julio do Carmo, Deputadu CNRT, José Virgilio, Prezidenti Autoridade Munisípiu Manufahi, Luis Marçal da Costa Tavares, iha loron domingu ne'e, lansa fatuk dahuluk bá projetu reabilitasaun estrada hosi Luak postu administrativu Same Vila ba Betanu Postu Administrativu Fatuberliu, Munisípiu Manufahi.
PM XANANA LANSA FATUK DAHULUK BA PROJEITU REHABILITASAUN ESTRADA LUAK-BETANU
Manufahi, 28 Setembru 2025
Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão akompañia husi Ministru Obra Públika, Samuel Marçal ho Vise-Ministru Asuntu Parlamentár, Aderito Hugo, Vise-Ministru Asuntu Infraestrutura, Julio do Carmo, Deputadu CNRT, José Virgilio, Prezidenti Autoridade Munisípiu Manufahi, Luis Marçal da Costa Tavares, iha loron domingu ne'e, lansa fatuk dahuluk bá projetu reabilitasaun estrada hosi Luak postu administrativu Same Vila ba Betanu Postu Administrativu Fatuberliu, Munisípiu Manufahi.
Iha seremónia lansamentu ne'e Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmãohusu bá Manufahi oan sira atu hamutuk hodi akompañia didi'ak dezenvolvimentu ne'ebé dau-daun ne’e lao hela i husu mós labele halo impedimentu atu obra ne’e bele finaliza tuir tempu ne’ebé determina ona nune'e bele lori benefísiu bá populasaun tomak.
"Husu bá imi atu labele halo impedimentu no tenke tulun Governu hodi aselera lalais konstrusaun ne'e bele hotu lalais. Governu halo esforsu atu halo dezenvolvimentu maibé iha fatin balun komunidade la kontribui no halo impedimentu ikus-mai difikulta prosesu tomak no dezenvolvimentu la la'o,”hatete PM Xanana Gusmão.
Xefe Governu mós fó atensaun bá empreza responsável atu halo projetu ne'e ho responsabilidade no tenke halo ho kualidade tanba povu ne'e mak sei utiliza no tenke uza bá tempu naruk.
Alende ne’e Primeiru-Ministru lahaluha esplika mós prosesu dezenvolvimentu ne’ebé dau-daun ne’e IX Governu halo esforsu hela, liu-liu iha infraestrutura nian hodi tau mós prioridade ne’ebé iha, liga ho Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasionál (PEDN) 2011-2030 ne'e sai hanesan vizaun Governu nian atu la'o tuir.
“Bainhira Ita ko'alia kona-ba infraestrutura bázika hanesan bee-moos, estrada, saúde no edukasaun, sira ne’e mák sai hanesan infraestrutura bázika, nune'e husu ita hotu atu serbisu hamutuk hodi kontribui bá dezenvolvimentu infraestrutura,”dehan PM Xanana.
Iha biban ne’e Ministru Obra Públikas, Samuel Marçal, hatete ohin halo lansamentu inklui asina kontratu kedas iha povu nia oin, oinsá povu bele sente kedas no tau matan ba projetu ne'e, tanba ida-ne'e mak Governu dasiak nia kompromisu.
"Ita hotu agradese tebes, tanba de'it povu ida-ne'e no rai ida-ne'e, ohin Primeiru-Ministru hakat mai hamutuk ho ita halo lansamentu ba estrada ida-ne'e, tanba nia hadomi nia povu. Nia mehi ba povu ida-ne'e la'ós foin maibé desde funu laran, bainhira ha'u simu pose Primeiru-Ministru rasik husu ha'u tau prioridade ba infraestrutura sira iha área rurál hotu tanba nia hatene povu ne'ebé luta ba rai ida-ne'e seidauk hetan moris di'ak hotu,”dehan Ministru Obras Públikas.
Iha biban ne'e mós Ministru Obras Públikas hatete hanesan Manufahi oan husu povu tomak Manufahi nafatin hamutuk kontribui ba dezenvolvimentu no la bele halo impedementu ba dezenvolvimentu sira.
Entretantu Prezidente Autoridade Munisípiu Manufahi, Luís Tavares hateten laiha liafuan barak atu ko'alia maibé dezenvolvimentu sira ne'ebé daudaun Governu halo ida-ne'e mak povu hakarak durante ne'e.
"Ita-nia povu nia hakarak mak hadi'a infraestrutura sira liuliu estrada tanba ida-ne'e apoiu atividade ekonomia komunidade nian, oinsá fasilita sira lori produtu asesu ba merkadu. Governu lori ona dezenvolvimentu ne'e mai, ami-nia dever mak kria estabilidade, no iha responsabilidade oinsá eduka ha'u-nia povu, hodi kontribui dezenvolvimentu, katak tenke iha vontade no sakrifísiu prontu oferese rai rohan ruma ba iha dezenvolvimentu Governu sentrál nian," nia husu.
Projetu rehabilitasaun estrada Luak bá Betanu fahe bá pakote rua, ne'ebé finansia hosi Ministériu Obras Públikas kompostu hosi Pakote Estrada A (Parte 1) Naruk: 5.1km; Kontratór: Star King Construction Unipessoal, Lda; Montante Kontratu: $4,981,913.58; Tempu: 27 Setembru 2025 - 27 Setembru 2026 (tinan 1).
Pakote Estrada B (Parte 2) Naruk: 4.05km; Kontratór: King Construction Lda; Montante Kontratu: $4,832,054.79; Tempu: 27 Setembru 2025 27 Setembru 2026 (tinan 1).
Iha lansamentu bá projetu ne'e hetan mós bensaun hosi Pároku Parókia Nossa Senhora da Assunção Same, Padre Albino Marques.
Partisipa iha seremonia inagurasaun projetu bee moos ne’e, Vise Prezidente Asuntu Parlamentár, Aderito Hugo, Vise-Ministru Administrasaun Estatál, Jacinto Rigoberto G. de Deus, Prezidente Bee Timor-Leste’E.P (BTL), Deputadu CNRT, José Virgilio, Diretór Jerál Estrada Ponte Prevensaun no Kontrolu, Nene Lobato, Diretór Jerál Habitasaun Urbanismu, Domingos de Jejus Sequeira, Diretór Nasional Konstrusaun Vias Rodaviarias, Milton Ramanata de Castro Monteiro, Kordenador Unidade Inspesaun Verifikasaun no Pagamentu, Aleixo Amaral do Carmo, Diretóra Nasionál Aprovizionamentu MOP, Isabel Maria Lay Guterres, Amu Pároco Igereja Nossa Senhora Assunção Same,ekipa tékniku husi MOP, Jerente no funsinariu BTL,E.P, Sekretariu Grande Projetu, ADN, PNTL Munisípiu Manufahi, autoriedade lokal, lia nain, komunidade no estudante sira.*
Mídia-MOP
