Ba konteúdu prinsipál

Jeral

MINISTRU OBRAS PÚBLIKA HO AJENSIA INTERNASIONAL UNDP NO EMBAIXADOR JAPAUN HALO SITE VISIT BA IMPLEMENTASAUN SOLAR PANEL IHA ESG KAY RALA NO NAKELEO

Manatuto, 8 haree

MINISTRU OBRAS PÚBLIKA HO AJENSIA INTERNASIONAL UNDP NO EMBAIXADOR JAPAUN HALO SITE VISIT BA IMPLEMENTASAUN SOLAR PANEL IHA ESG KAY RALA NO NAKELEO
MINISTRU OBRAS PÚBLIKA HO AJENSIA INTERNASIONAL UNDP NO EMBAIXADOR JAPAUN HALO SITE VISIT BA IMPLEMENTASAUN SOLAR PANEL IHA ESG KAY RALA NO NAKELEO

MINISTRU OBRAS PÚBLIKA HO AJENSIA INTERNASIONAL UNDP NO EMBAIXADOR JAPAUN HALO SITE VISIT BA IMPLEMENTASAUN SOLAR PANEL IHA ESG KAY RALA NO NAKELEO Manatuto, 31 Jullu 2025 Ministru Obras Públika, Samuel Marçal akompañia hosi Embaixador Japaun ba Timor-Leste-Kimura Tetsuya ho reprezentante Ajensia Internasional UNDP Country Director-Katyna Argueta hala’o visita Power Solar ICT LAB Escola Secundario Geral (ESG) Kayralla, Manatutu no Solar Panel Lampu no hadia Fogaun Tenu iha aldeia Nakaleo, Suco Laku-Mesak, Laclo Manatutu. Iha intervensaun Ministru Obras Públika lori IX Governu Konstituisional nia naran hato’o agradesimentu ba Governu Japaun ho Ajensia Internasional United Nations Development Program (UNDP) ne’ebe fo ona apoiu importante inklui apoiu nesesidade baziku ba Governu no povu Timor-Leste.

MINISTRU OBRAS PÚBLIKA HO AJENSIA INTERNASIONAL UNDP NO EMBAIXADOR JAPAUN HALO SITE VISIT BA IMPLEMENTASAUN SOLAR PANEL IHA ESG KAY RALA NO NAKELEO

Manatuto, 31 Jullu 2025


Ministru Obras Públika, Samuel Marçal akompañia hosi Embaixador Japaun ba Timor-Leste-Kimura Tetsuya ho reprezentante Ajensia Internasional UNDP Country Director-Katyna Argueta hala’o visita Power Solar ICT LAB Escola Secundario Geral (ESG) Kayralla, Manatutu no Solar Panel Lampu no hadia Fogaun Tenu iha aldeia Nakaleo, Suco Laku-Mesak, Laclo Manatutu.

Iha intervensaun Ministru Obras Públika lori IX Governu Konstituisional nia naran hato’o agradesimentu ba Governu Japaun ho Ajensia Internasional United Nations Development Program (UNDP) ne’ebe fo ona apoiu importante inklui apoiu nesesidade baziku ba Governu no povu Timor-Leste.

“Hau lori Governu nia naran husu obrigadu barak ba Governu Japaun ho Ajensia Internasional UNDP ne’ebe sempre ajuda ita iha area ne’ebe importante. Japaun sira sempre apoiu ita iha area hotu-hotu ligadu ho nesesidade importante baziku nian, tanba ne’e saida mak sira ajuda ne’e fila fali ba ita, oinsa mak ita atu aproveita ajuda hirak ne’e” hateten Ministru Obras Públika.

Iha biban ne’e Ministru Obras Públika husu ba joven sira nu’udar Manatutu oan tenki aproveita ajuda ne’ebe oferese husi Governu Japaun no UNDP.

“Husu ba Joven Manatutu oan sira, imi mak tenki aproveita. Hau uluk eskola komputador la iha, ahi la iha sunu deit kami hodi le’e, tanba hau husu ba ita sira povu nia oan tenki tau iha ulun, bainhira ita atu muda nia moris ne’e mak edukasaun tanba ne’e ho edukasaun mak bele muda ita nia moris. Ajuda ne’ebe sira fo mai povu Timor, sira oferese ho fuan, tanba ne’e mak ba Manatutu oan sira liu-liu estudante sira Eskola Kay Rala mak la iha vontade aprende ne’e sei sai problema boot id aba futuru no ba Nasaun Timor-Leste”.

Iha fatin hanesan, Embaixador Japaun, Kimura Tetsuya haktuir nia senti kontenti bele mai vizita Eskola Sekundariu Kay Rala.

“Hau kontenti tebes atu bele visita Eskola Kay Rala ohin. Obrigadu barak ba ita boot sira hotu tanba bele partisipa ho ami iha visit aida ne’e. Governu Japaun komprometidu atu kontinua hametin kooperasaun ba Manatutu no Timor-Leste” dehan Embaixador Japaun ne’e.

Reprezentante reinu Japaun ne’e haktuir Governu Japaun servisu hamutuk ona ho povu no Governu Timor-Leste ba dezenvolvimentu sustentavel durante tinan rua-nulu resin-lima (25) liu. Iha Munisipiu Manatutu, ami servisu hamutuk hodi harii infraestrutura komunitaria, edifisiu eskola iha area rural sira no seluk tan.

“Desde tinan rihun rua rua-nulu resin tolu (2023), ami inisia projeitu ba transformasaun verde iha munisipiu balun inklui Manatutu. Projeitu ne’ebe ohin ita mai vizita fornese enerjia ne’ebe konfiável, sustentavel ne’ebe permite edukasaun ne’ebe la enterompe no promove oportunidade aprendizajen TIC ka teknolojia informasaun no komunikasaun ne’ebe diak liu no ikus mai kapasita estudante sira ho abilidade TIC ba futuru ne’ebe nabilan liu” hateten Embaixador Japaun.

Alende ne’e, iha Munisipiu Manatutu mos kompañia Japoneza ida hamutuk ho kompañia Fransa sei harii sentral energia solar boot ida, ne’ebe sei kontriui ba dezenvolvimentu sustentavel iha Timor-Leste.

Reprezentante Ajensia Internasional UNDP Country Director-Katyna Argueta afirma projeitu ida ohin konsidera hanesan projeitu nivel global ne’ebe inklui mos Timor-Leste iha laran, ne’ebe sai benefisiu ba projeitu ida ne’e.

“Hau hato’o obrigadu barak ba Diretor Eskola Sekundariu Kay Rala ne’ebe hato’o bemvindo mai ami, la haluha hato’o agradesimentu ba Governu Timor-Leste nia parseiru no involvimentu iha projeitu ida ne’e  no projeitu sira seluk ikus liu hato’o mos agradesimentu ba Governu Japaun nia parseira no involvimentu iha dezenvolvimentu Timor nian”.

 Objetivu vizita ba fatin ne’e hodi observa progressu instalasaun Sistema solar no instalasaun ICT ne’ebe la’o hela iha Escola Secundario Geral (ESG) Kay Rala inklui vizita fatin ba Nakeleo hodi halo observasaun no halo interasaun ho reprezentante komunidade sira ne’ebe simu ona lampu painel solar no hadia fogaun tein nain.

Alende ne’e hala’o dialogu no interasaun ho ofisial sira eskola nian ne’ebe hola parte mos Embaixada Japaun ho UNDP nia omologu sira reprezentante Autoridade Lokal no komunidade sira.

Hafoin remata site visit ia Eskola Sekundariu Geral Kay Rala, Ministru Obras Públika ho delegasaun kontinua hakat kedan ba Suku Laku Mesak.

Iha vizita ba reprezentante UNDP iha Timor-Leste, Katyna Aguerza haktuir iha ninia vida moris tomak nia halo viajem barak ba nasaun oin-oin maibe vizita ida iha aldeia Nakeleo, Suku Laku mesak, Postu Administrativu Laclos ai hanesan vizita espesial ida ba nia moris.

“Hau halo vizita ba nasaun barak ona, maibe vizita ida oin, ita boot sira oferese mai ami ne’e monumen tebes mai hau nia laran no hau sei rai iha hau nia fuan” hateten reprezentante UNDP ne’e.

Nia haktuir benefisiu ne’ebe komunidade Nakeleo hetan ne’e rezultadu husi parseira entre UNDP, Governu Japaun ho Governu Timor-Leste.

“Hau apresia tebes ho lideransa hosi Ministeriu Obras Públika ne’ebe mak apoiu ona inisiativa UNDP nian ne’ebe tau ema hodi sai prioridade ba sentru dezenvolvimentu. Hau hato’o agradesimentu mos ba Embaixador Japaun ba solidariedade ne’ebe halo on aba Governu no nasaun Timor-Leste, ida ne’e hatudu Governu Japaun nia partisipasaun hodi hola parte ia dezenvolvimentu sustentavel iha Timor-Leste, hodi asegura katak sei la husik ema ida hela ia kotuk”, dehan reprezentante UNDP ne’e.

Entretantu iha site visit ba Nakeleo komunidade sira ne’ebe asesu solar painel ka tenaga surya hamutuk uma kain tolu nulu (30). Visita iha Nakeleo ne’e marka prezensa mos APA Laclo, Filomeno Rodrigues Pereira Carceres, Xefe Suku Laku-Mesak, Autoridade aldeia Nakeleo inklui komunidade sira.*

 

Mídia-MOP

Notísia seluk